घोराहीमा नमुना आधुनिक भुँईह्यारथान निर्माण

Published on

काठमाडौँ । परम्परागतदेखि थारू समुदायको धार्मिक तथा सांस्कृतिक र ऐतिहासिक महत्त्व बोकिएको भुँईह्यारथानलाई दाङको घोराहीमा नमुना तथा आधुनिक भुँईह्यारथानको रूपमा निर्माण गरिएको छ । घोराही उपमहानगरपालिका–१७ स्थित गुलरिया पार्कमा देशकै नमुनाको रूपमा पक्की तथा आधुनिक भुँईह्यारथान निर्माण गरिएको हो । स्थानीय सरकार र प्रदेश सरकारको आर्थिक सहयोगमा उक्त भुँईह्यारथानलाई आधुनिक र आकर्षक बनाएको हो । लुम्बिनी प्रदेश सरकारको ३० लाख र घोराही उपमहानगरपालिका दुई लाखसहित गाउँलेहरूको जनश्रमदानसहित करिब ३५ लाखमा आधुनिक भुँईह्यारथान र सामुदायिक भवनको मर्मत सम्भार गरिएको गुलरियाका मटावाँ रामप्रसाद चौधरीले जानकारी दिनुभयो ।

‘भुँईह्यारथान हाम्रो मन्दिर हो, आस्थाको धरोहर हो र दर्शन गर्ने एउटा ठाउँ पनि हो, उहाँले भन्नुभयो, “त्यसैले हामीले परम्परागत शैलीमा तर, भुकम्प प्रतिरोधात्मक र आधुनिक किसिमले पक्की भुँईह्यारथान बनाएका हौं ।’ उहाँको अनुसार भुँईह्यारथानमा बर्षेनी चार पटकसम्म सामुहिक रूपमा पूजापाठ गरिन्छ । यहाँ पूजापाठ गरेपछि गाउँमा शान्ति सुरक्षा हुने, अन्नबाली सप्रिने, रोगव्याधी नलाग्ने, पशुचौपायलाई रोग नलाग्ने जनविश्वास रहेको उहाँले बताउनुभयो । ‘थारू गाउँमा बस्ने जोकोहीले पनि बिहे गर्नेहरूले भुँईह्यारथानमा पूजापाठ र दर्शन गर्नुपर्ने संस्कार छ, उहाँले भन्नुभयो, “भुँईह्यारथानमा विवाह गर्ने परम्परा नभए पनि बेहुला र बेहुलीको शुभसाइतका लागि जन्ति जानेबेला र बेहुली लिएर आइसकेपछि बेहुला र बेहुली अनिवार्य भुँईह्यारथानमा दर्शन गर्नुपर्छ ।’ यस्तै भुँईह्यारथानमा अन्य शुभ साइतका लागि पनि पूजापाठ गरिन्छ । दशैंमा गाउँलेहरूले भुँईह्यारथानमा बसेर महाभारतसँग जोडिएको बर्कीमार गीत गाउने, टीकामा मकैको जमरा र बाबरी फूल लगाउने चलन रहेको उहाँको भनाइ छ ।

पर्यटकका लागि आकर्षणको केन्द्र बन्दै

भुँईह्यारथान निर्माण भएपछि घोराहीका विभिन्न स्कुलबाट समेत अवलोकन गर्न आउने गरेको मटावाँ चौधरीले बताउनुभयो । थारू समुदायको कला, संस्कृतिसँग झल्किने भएकाले विद्यार्थीसहित आन्तरिक पर्यटकहरू भुँईह्यारथानको अवलोनकसँगै दर्शन गर्न पनि आउने गरेको मटाँवा चौधरीले जानकारी दिनुभयो । ‘यसले हाम्रो धर्म संस्कृतिसँग मात्र जोडिएको छैन, उहाँले भन्नुभयो, “स्थानीय पर्यटनको प्रवर्धनको विकासमा पनि टेवा पुगाउँदै आएको छ ।” यस भुँईह्यारथान अवलोनक गर्न आउनेहरूले सामुदायिक भवनमा विविध थारू संस्कृति सम्बन्धिको पुस्तकहरू पूर्वअध्ययन गरेर जाने गरेको उहाँले बताउनुभयो । दाङ आफैँ थारू समुदायको उद्गम जिल्लामाको रूपमा चिनिन्छ, उहाँले भन्नुभयो, “यहाँ आउने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूले यहाँको आदिवासी जानजातिहरूको अवस्था, कला, संस्कृतिको बारेमा बुझ्न चाहन्छन्, त्यसका लागि पनि यहाँ आउने पर्यटकहरूको रोजाइमा भुँईह्यारथान पनि परेको हो । किनकी भुँईह्यारथान थारू समुदायको सांस्कृतिक तथा धार्मिक हिसाबले ऐतिहासिक महत्त्व बोकेका पवित्र स्थल हो ।”

यसैबिच घोराही उपमहानगरपालिकाका नगरप्रमुख नरुलाल चौधरीले भुँईह्यारथान थारू समुदायको पूजापाठ गर्ने स्थल मात्र नभई स्थानिय पर्यटन, र थारू समुदायको संस्कृतिको धरोहरसँग जोडिएकाले आफूहरू यसको संरक्षण र प्रवर्धनमा लागेको बताउनुभयो । वडामार्फत गाउँ–गाउँमा थारू संस्कृतिको जगेर्ना गर्ने उद्देश्यले भुँईह्यारथान निर्माणमा सहयोग गरिँदैआएको घोराही उपमहानगरपालिकाका नगरप्रमुख चौधरीले बताउनुभयो । ‘गाउँलेहरूको माग बमोजिम वडा सरकारमार्फत बजेट विनियोजन गरिँदै आएको उहाँले बताउनुभयो । “भुँईह्यारथान थारू समुदायको सांस्कृति पक्षसँग मात्र नभई धार्मिक र स्थानीय पर्यटनसँग पनि जोडिएकाले गाउँमा जिर्ण भएका भुँईह्यारथानको प्रवर्धनका लागि स्थानीय सरकारले सहयोग गर्दैआएको छ ।” उहाँकाअनुसार एउटा भुँईह्यारथान निर्माणका लागि कम्तीमा एक लाखदेखि तीन लाखसम्म बजेट विनियोजन गरिँदै आएको छ । यस्तै, घोराही उपमहानगरपालिका १७ का वडाध्यक्ष रामलौटन चौधरीले वडाको बजेटमा विभिन्न थारू गाउँमा ७ वटा पक्की भुँईह्यारथान निर्माण गरेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले बर्सेनी रूपमा थारू गाउँ–गाउँमा भुँईह्यारथान बनाउँदै गएको बताउनुभयो । यस्तै दङ्गीशरण गाउँपालिका –३ का वडाध्यक्ष सुकलाल चौधरीले पनि थारू गाउँहरूमा भुँईह्यारथान निर्माणका लागि बजेट विनियोजन गर्दैआएको जानकारी दिनुभयो ।

ताजा समाचार

प्रधानमन्त्री ओलीलाई कांग्रेसको पूर्ण समर्थन छ : सभापति देउवा

काठमाडौँ । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई नेपाली कांग्रेसको पूर्ण...

एसइईमा अनियमितता : दुई जना पक्राउ, निरीक्षक निष्कासित

काठमाडौँ । एसइईको मंलबार अनिवार्य विज्ञान विषयको परीक्षामा अनियमितता गरेको आरोपमा प्रहरीले छुट्टाछुट्टै केन्द्रबाट...

पहिलो अभ्यास खेलमा नेपाल यु–१९ विजयी

काठमाडौँ । भारतको दिल्ली यु–१९ विरुद्ध पहिलो अभ्यास खेलमा नेपाली युवा टोली विजयी भएको...

तीन महिनापछि भोजपुरमा उडान सुरु

काठमाडौँ । बन्द भएको तीन महिनापछि यहाँको भोजपुर नगरपालिका-१२ टक्सारस्थित विमानस्थलमा उडान सुरु भएको...