काठमाडौं । मुस्ताङको वारागुङ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिका–४, कागखोला र कालीगण्डकी नदीको तटमा धेरै तीर्थालुलाई तर्पण गर्न सहज हुने गरी श्राद्ध स्थल बनाइने भएको छ । हिन्दु धर्मावलम्बीको पवित्र स्थल कागबेनीमा दिवङ्गत पितृका नाममा श्राद्ध तथा पिण्डदान दिन सहज हुने गरी मुक्तिनाथ मन्दिर व्यवस्थापन समितिले एक करोड रुपियाँ बजेट विनियोजन गरिएको छ । २०८० साउन २८ गते कागखोला थुनिएर आएको बाढीले क्षति पु¥याएको श्राद्ध स्थललाई तटबन्धले व्यवस्थित गरिने वडाध्यक्ष कर्म घ्यचो गुरुङले बताउनुभयो । गुरुङ भन्नुहुन्छ, बाढीले तहसनहस बनाएको संरचना बनाउने अभियानमा छौँ । एकै पटक सयौँ सङ्ख्यामा आउँदा श्राद्ध तथा पिण्डदानमा सजिलो हुने गरी संरचना बन्ने छ । बाढीपछिको पुनर्निर्माणको अभियानसँगै हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीलाई सहज हुने सडक तथा अन्य पूर्वाधारमा समेत नियमित बजेट विनियोजन गरिएको छ ।
श्राद्ध स्थल आसपासका क्षेत्रमा समेत पूजाआजा गर्न मिल्ने संरचना बनाउन गाउँपालिकाले थप १० प्रतिशत लागत साझेदारी गर्ने गाउँपालिकाका प्रवक्ता एवं मुक्तिनाथ मन्दिर व्यवस्थापन समितिका कोषाध्यक्ष प्रमेश गुरुङले बताउनुभयो । कोषाध्यक्ष गुरुङले भन्नुभयो, “मन्दिरमा तीर्थालुले चढाएको भेटीबाट विभिन्न पूर्वाधार बनाइएको छ । यसबाट दर्शनमा सहज भएको छ ।” शालिग्राम शिलाको उद्गमस्थल दामोदरकुण्डबाट बगेर आएको काली र मुक्तिनाथका १०८ धाराबाट बगेर आएको गण्डकीको सङ्गम भएकाले यहाँ पुगेर पिण्डदान गर्दा सबैभन्दा ठुलो फल मिल्ने र दिवङ्गत पितृको उद्धार हुने विश्वास छ । बडादसैँ र चैतेदसैँ औँसीमा पुग्ने र अन्य समयमा समेत दिवङ्गत पितृको सम्झनामा तर्पण दिने गरिन्छ ।
विष्णु भगवान्को दर्शन, मूर्तिलाई पूजाआजा, १०८ धारामा स्नान र परिसरमा रहेका दुई वटा पोखरीमा स्नान गरेपछि कुनै पनि पाप गरेमा नष्ट भई पुण्य मिल्ने धार्मिक विश्वास छ । परापूर्वकालमा काग भुसुण्डे ऋषिले हिमाली तालतलैयामा तपस्या गरी कागखोलामा आएर स्नान गरी पितृका नाममा तर्पण र पिण्ड दिएको हुनाले कागबेनीधाममा पितृ उद्धारका लागि श्राद्ध, तर्पण, पिण्ड आदि दिने चलनको सुरुवात भएको धार्मिक मान्यता छ ।
यसैबिच समितिबाट वारागुङ मुक्तिक्षेत्र–१, मुक्तिनाथको प्रवेशद्वार मानिने रानीपौवामा बर्खामा करिब तीन सय मिटर ढुङ्गाको छपनी बिछ्याउने एक करोड २० लाख र गाउँपालिकाबाट १२ लाख गरी एक करोड ३२ लाख रुपियाँ र मुक्तिनाथ दर्शनका क्रममा लेक लाग्ने समस्या भएकालाई लक्षित गरी उपचारमा १५ लाख तथा लो–घेकर दामोदरकुण्ड गाउँपालिका–४ मा रहेको पवित्र तीर्थस्थल दामोदरकुण्डमा अध्ययन केन्द्रका लागि एक करोड विनियोजन गरिएको छ । मुक्तिनाथ मन्दिर व्यवस्थापन समितिको मातहतमा मुक्तिनाथ, कागबेनी र दामोदरकुण्ड क्षेत्र रहेको छ । गोरखापत्र
