काठमाडौं । गण्डकी प्रदेशकै एकमात्र साझेदारी वनका रूपमा रहेको नवलपुरको मध्यविन्दु साझेदारी वन उपभोक्ता समूहले जैविक मल उत्पादन सुरु गरेको छ । कावासोती नगरपालिका-१४ मा रहेको यस वन समूहले वनमा रहेका झाडी, पातपतिङ्गर तथा अन्य जैविक पदार्थ सङ्कलन गरी त्यसको प्रयोगबाट मल उत्पादन सुरु गरेको हो । वन क्षेत्रमा खेर गइरहेको झाडी तथा पात पतिङ्गरलाई व्यवस्थापन गर्दै त्यसबाट जैविक मल उत्पादन थालिएको मध्यविन्दु साझेदारी वन उपभोक्ता समूहका अध्यक्ष भगवान खनालले जानकारी दिनुभयो। वनमा खेर गइरहेका झाडीको सदुपयोग हुने, डढेलोको जोखिम घट्ने र कृषिमा रासायनिक मलको प्रयोगलाई प्रतिस्थापन गर्न सहयोग पुर्याउने उदेश्यले जैविक मल उत्पादन सुरु गरेको अध्यक्ष खनालले बताउनुभयो । रसायनिक मलको बढ्दो प्रयोगले माटोको गुणस्तर ह्रास हुँदै गएको अवस्थामा वनले उत्पादन गरेको जैविक मलले दिगो रुपमा कृषि उत्पादन वृद्धिका लागि सहयोग पुग्ने समेत विश्वास रहेको अध्यक्ष खनालले बताउनुभयो ।
हाल पहिलो चरणमा मल उत्पादन प्रक्रिया जारी रहेको छ । करिब एक सय दिनमा मल तयार हुने र त्यसपछि लागत विश्लेषण गरी उचित मूल्य निर्धारण गरेर बिक्री वितरण गरिने योजना रहेको छ । वनबाट सङ्कलन गरिएका झाडीलाई मसिनो गरी काटी त्यसमा गाईभैँसीको गोबर, खरानी, रातो माटो लगायतका आवश्यक तत्व मिसाएर प्राविधिकको निगरानीमा मल तयार पार्ने गरिन्छ। मध्यविन्दु जैविक मल उत्पादन कार्यक्रमका संयोजक धनेश्वर कुँवरका अनुसार साझेदारी वनको स्वरोजगार कार्यक्रमअन्तर्गत आवश्यक जनशक्ति वन उपभोक्ताबाटै व्यवस्थापन गरिएको छ । यस कार्यक्रममार्फत झाडी संकलनदेखि मल प्रशोधन र तयारीसम्मको सम्पूर्ण प्रक्रियामा स्थानीय उपभोक्तालाई रोजगारी उपलब्ध गराइएको छ । मल उत्पादन प्रक्रिया वैज्ञानिक ढङ्गले अगाडि बढाइएको र मलको गुणस्तर कायम राख्न नियमित परीक्षण र अनुगमन समेत गरिने उहाँको भनाइ छ । गोरखापत्र
