काठमाडौं, कात्तिक ५
जापानको पुरुषप्रधान राजनीतिमा दुर्लभ रूपमा शीर्ष स्थानमा पुगेकी अल्ट्रा रूढीवादी नेत्री साने ताकाइची देशको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनेकी छिन्।
६४ वर्षीया ताकाइची लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी (एलडिपी) की पहिलो महिला अध्यक्षसमेत हुनुहुन्छ।
उहाँ पूर्वप्रधानमन्त्री सिन्जो आबेका नजिकका सहयोगी र रूढीवादी समर्थक हुनुहुन्छ।
पूर्व बेलायती प्रधानमन्त्री मार्गरेट थ्याचरलाई उहाँले प्रेरणा मान्नुहुन्छ।
चीन र कोरियाले विवादित मान्ने यासुकुनी मन्दिरमा नियमित दर्शन गर्न जानु उहाँको परिचय हो।
यो मन्दिर जापानको द्वितीय विश्वयुद्धकालीन आक्रमणको प्रतीक मानिन्छ।
ताकाइचीले चुनावी अभियानमा लैङ्गिक समानताबारे धेरै चर्चा गरेनन्।
तर पार्टी अध्यक्ष भएपछि उहाँले एलडिपीमा केही परिवर्तन आउने बताउनुभयो।
सन् १९९३ देखि उहाँ संसद्मा हुनुहुन्छ र विभिन्न मन्त्रालयमा काम गरिसक्नुभएको छ।
उहाँको कूटनीतिक अनुभव सीमित रहेको विश्लेषकहरूले बताउँछन्।
उहाँ बलियो सैन्य क्षमता, वित्तीय खर्च विस्तार, आणविक संलयन, साइबर सुरक्षा र आप्रवासन नीतिमा कडाइको पक्षमा हुनुहुन्छ।
ताकाइची विद्यार्थी जीवनमा हेभी मेटल ब्यान्डकी ड्रमर र मोटरसाइकल प्रेमी पनि थिइन्।
उहाँ आफूलाई ‘वर्कहोलिक’ बताउनुहुन्छ र ‘कार्य–जीवन सन्तुलन’लाई त्याग्नुभयो।
जापानमा महिलाको राजनीतिक सहभागिता कम छ, प्रतिनिधित्व मात्र १५ प्रतिशत।
देशका ४७ प्रान्तीय गभर्नरमध्ये दुई जना मात्र महिला छन्।
ताकाइचीले विगतमा लैङ्गिक समानताबारे खुला रूपमा बोल्न हिचकिचाउनु भएको थियो।
तर प्रधानमन्त्री बनेपछि महिलाको सशक्त सहभागिता सुनिश्चित गर्ने वाचा गर्नुभयो।
हालको मन्त्रिपरिषद्मा दुई महिला मन्त्री मात्र छन्।
उहाँ शाही परिवारको पुरुष–मात्र उत्तराधिकारको पक्षमा हुनुहुन्छ।
समलिङ्गी विवाह र फरक उपनाम राख्ने कानुनी संशोधनको विरोध गर्नुहुन्छ।
राजनीतिक विश्लेषक चियाको सातोका अनुसार उहाँका नीतिहरू रूढीवादी छन्।
उहाँले महिलाको स्वास्थ्य र प्रजनन उपचारबारे खुलेर बोल्नुभएको छ।
विद्यालय र कार्यस्थलमा महिलामैत्री वातावरण बनाउन उहाँ जोड दिनुहुन्छ।
ताकाइचीको दक्षिणपन्थी दृष्टिकोणले जापानलाई दायाँतिर मोड्न सक्ने विश्लेषकहरू बताउँछन्।
मध्यमपन्थी कोमेइटो पार्टीले उहाँको विरोध गर्दै गठबन्धन तोड्यो।
यसपछि ताकाइचीको पार्टीले दक्षिणपन्थी जापान इनोभेसन पार्टीसँग सहकार्य गर्यो।
उहाँले युद्धकालीन आक्रमण र अत्याचार स्वीकार गर्न अस्वीकार गर्नुहुन्छ।
यौन दासत्वमा परेका कोरियाली महिलाबारे पाठ्यपुस्तकबाट हटाउने अभियानमा संलग्न हुनुहुन्छ।
यसले चीन र दक्षिण कोरियासँग सम्बन्ध जटिल बनाउन सक्ने विश्लेषकहरूले चेतावनी दिन्छन्।
गत हप्ता उहाँले मन्दिरमा नगई शरद पर्वका लागि धार्मिक प्रतीक पठाउनुभयो।
चीनसँग स्थिर सम्बन्ध र दक्षिण कोरियासँग सुरक्षा साझेदारी सुदृढ गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको छ।
