काठमाडौं – भारतको ओडिशास्थित कलिंगा इन्स्टिच्युट अफ इन्डस्ट्रियल टेक्नोलोजी (केआईआईटी) विश्वविद्यालयमा दुई नेपाली छात्राको मृत्युको घटनाबारे छानबिन गर्न गठित समितिले विश्वविद्यालय प्रशासनकै लापरवाहीलाई जिम्मेवार ठहर गरेको छ। समितिको प्रतिवेदनमा विश्वविद्यालयमा भएका अवैध, गैरकानुनी र अमानवीय व्यवहारका कारण नेपाली छात्रा प्रकृति लम्साल र प्रिसा शाहको ज्यान गएको उल्लेख छ।
२० वर्षीय प्रकृति लम्साल २०८१ फागुन ४ गते कलेजको होस्टलमा मृत अवस्थामा फेला परेकी थिइन्। उनले आफूमाथि मानसिक दबाब र ब्ल्याकमेल भएको भन्दै दुई पटक कलेज प्रशासनमा उजुरी दिएकी थिइन्। तर, विश्वविद्यालयले गम्भीरतापूर्वक नलिँदा उनले आत्महत्या गर्न बाध्य भएको छानबिनमा खुलेको छ। घटनापछि अन्य नेपाली विद्यार्थीको प्रदर्शनमा विश्वविद्यालय प्रशासनले बल प्रयोग गर्दै होस्टेल खाली गर्न निर्देशन दिएको थियो।
यसैबीच, १८ वैशाखमा अर्की नेपाली छात्रा प्रिसा शाह पनि होस्टलमै मृत अवस्थामा भेटिइन्। दुवै घटनापछि अनुसन्धान समिति गठन गरिएको थियो। समितिले विश्वविद्यालयमा यौन दुर्व्यवहार, जबरजस्ती मिलापत्र, होस्टलको न्यूनस्तर सुविधा, सांस्कृतिक असंवेदनशीलता र विद्यार्थीमाथिको बल प्रयोगजस्ता गम्भीर कमजोरी औंल्याएको छ।
समितिले दोषी अधिकारीहरूलाई कानुनी कारबाही गर्नुपर्ने, विश्वविद्यालयको विस्तार तत्काल रोक्नुपर्ने, र विदेशी विद्यार्थी सुरक्षामा सुधार गर्नुपर्ने सिफारिस गरेको छ। विश्वविद्यालयले प्रतिष्ठालाई प्राथमिकता दिँदै कानुनी प्रक्रिया बेवास्ता गरेको निष्कर्ष समितिले निकालेको छ।
यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीको सुरक्षाबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको छ भने नेपाल सरकारले कूटनीतिक तहमा चासो व्यक्त गरिसकेको छ।
